Δευτέρα 21 Νοεμβρίου 2016
Τετάρτη 16 Νοεμβρίου 2016
Richard M. Berlin, A twenty-first century William Carlos Williams, Eneken Cultural Revue
Richard M. Berlin has been been called “A twenty-first century William Carlos Williams” by Booklist. He is the author of two chapbooks and three poetry collections including Secret Wounds which was selected by USA Book World as the best general poetry book published in 2011. Richard is a physician with a psychiatric practice in Lenox. He is a Senior Affiliate in Psychiatry at the University of Massachusetts Medical school where he has established the Gerald F. Berlin Creative Writing Award to honor of his father. The Award encourages doctors and nurses in training to write about their experiences as a way to bring them closer to their patients. Richard is the author of more than 60 scientific papers and the editor of two medical books, "Sleep Disorders in Clinical Psychiatry" and "Poets on Prozac: Mental Illness, Treatment, and the Creative Process." Richard's three poetry collections are being translated into Greek by Miltos Arvanitakis, a film maker, physician, and translator. This week, Miltos won the European Institute for Literary Translation Award 2016 for his translation of Richard's first book, How JFK Killed My Father. Miltos is currently completing translations of Secret Wounds and Practice.
https://theberkshireedge.com/
Πέμπτη 10 Νοεμβρίου 2016
Daniel Bensaid Μνήμη και αγώνας επανάστασης
Απόσπασμα από το κείμενο του Σταύρου Τομπάζου που δημοσιεύετηκε στο τεύχος 16 του περιοδικού ΕΝΕΚΕΝ, Απρίλιος, Μάιος, Ιούνιος 2010.
Ο Σταύρος Τομπάζος είναι επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κύπρου. Διδάσκει μαθήματα πολιτικής οικονομίας και πολιτικής φιλοσοφίας και έχει πλούσιο συγγραφικό έργο.
Πέμπτη 3 Νοεμβρίου 2016
Μέρες που δεν θα ξαναρθούν, Selim İleri
Πολύ το αγαπώ αυτό το ποίημα του Ζίγια Οσμάν Σαμπά. Εξάλλου όλα τα ποιήματά του μ’ αρέσουν. Έζησε τόσο λίγο, ωστόσο το έργο του αντηχεί στην ψυχή μας και σήμερα ακόμη. Η δίψα για τον έρωτα, η δίψα για τρυφερότητα και για συμπόνοια δεν καταλαγιάζει γρήγορα, γι’ αυτό τα ποιήματά του δεν θα ξεθωριάσουν με τον καιρό. Πάρτε για παράδειγμα τα Παιδικά Χρόνια. Το ποίημα γράφτηκε στα 1936, κι όμως ο λόγος του είναι τόσο ζωντανός!
Χρόνια μου, χρόνια παιδικά...
Κήποι που μοιάζουν τώρα μακρινοί.
Τόσες και τόσες νύχτες, τόσα πρωινά,
Αυτές οι μέρες που δεν θα ξαναρθούν,
Χρόνια μου παιδικά.
Ο Σαμπά γεννήθηκε στα 1910. Φανταστείτε την Κωνσταντινούπολη εκείνη την εποχή. Oι νουβέλες του, η μία καλύτερη απ’ την άλλη, μαρτυρούν πως, τον προηγούμενο αιώνα, η Κωνσταντινούπολη ήταν η πόλη των θαλασσών και η πόλη των κήπων. Θυμάμαι ακόμη εκείνους τους τελευταίους κήπους του Καντίκιογιου1, που έμοιαζαν με απομεινάρια αυτού του παρελθόντος. Όπως όλα τα πράγματα στην Πόλη.
Βέβαια, εγώ δεν γεννήθηκα σε σπίτι με κήπο. Πέρασα τα παιδικά μου χρόνια στην πολυκατοικία Γκερέν2 της λεωφόρου Μπαχαριγιέ3, και δεν ήμουν εξοικειωμένος με τους κήπους. Που ωστόσο λατρεύω παθιασμένα...
Η πιο μακρινή ανάμνησή μου συνδέεται με τη βροχή. Νομίζω, ήμουν δύο ή τριών χρονών. Δεν πρέπει να τα είχα συμπληρώσει τα τρία, αφού ακόμη ήμουν στο καροτσάκι, που το θυμάμαι ολοκάθαρα. Μια μέρα του φθινόπωρου ή της άνοιξης. Απόγευμα προς το δειλινό (ή έτσι το θέλω, προσθέτω αυθαίρετα και φαντάζομαι πως ήταν δειλινό).
Η μητέρα μου φορά ένα μαύρο παλτό. Μια γυναίκα που στο πρόσωπό της θα γνωρίσω αύριο τη μητέρα μου, μια νέα γυναίκα. Όμως θυμάμαι, πάνω απ’ όλα, το παλτό: μαύρο, μακρύ, με γιακά από αστραχάν. Το ύφασμά του ήταν αρκετά φθαρμένο (Το φορούσε, εξάλλου, και όταν πήγα στο δημοτικό. Χωρίς τον γιακά…).
Αρχίζει να βρέχει. Ένα χέρι χαμηλώνει την κουκούλα. Εδώ που βρισκόμαστε κήπο δεν έχει. Στον κήπο του αρχοντικού του Ασσίμ Πασά η λίμνη με τα νούφαρα και τα χρυσόψαρα δεν υπάρχει πια. Ούτε οι δύο τεράστιες μανόλιες στον κήπο της θείας Νεσεκάν, στο Γκιόζτεπε4.
Δεν ξέρω γιατί, θαρρώ βρισκόμαστε στο Αλτιγιόλ5. Το ίδιο μου συμβαίνει κάθε φορά: σαν να ανεβαίνουμε από το Αλτιγιόλ προς το Μπαχαριγιέ (Ο τόπος είναι γαλήνιος κι ερημικός, τίποτε δεν θυμίζει τον εκκωφαντικό θόρυβο και τα μποτιλιαρίσματα του σύγχρονου Αλτιγιόλ). Σπίτια δίπατα ή τρίπατα, μια εκκλησία πίσω από τα δέντρα. Περνάει το τραμ).
Βρέχει, το πρόσωπό μου γίνεται μουσκίδι…
Μόνη απόδειξη για όσα λέω είναι το μαύρο παλτό. Και επαναλαμβάνω: χρόνια το φορούσε, κι όταν ακόμη ήμουν εννέα ή δέκα ετών. «Πώς γίνεται να το θυμάσαι», με ρωτούν. «Ναι, μάλιστα, έναν γούνινο γιακά. Που ξέφτισε με τον καιρό κι άρχισε να μοιάζει με μουτόν...» (Η Πόλη τη δεκαετία του πενήντα δεν ήξερε τι θα πει «κατανάλωση». Όλοι ήταν οικονόμοι. Ακόμη βλέπω μπροστά μου το καλάθι ραπτικής της μητέρας μου. Με το ξύλινο «αυγό», που χρησιμοποιούσε για να καρικώνει τις κάλτσες μας. Γιατί δεν τις πετούσαν τις κάλτσες όταν τρυπούσαν. Και τα καλτσόν όταν έκαναν θηλιά, τα έδιναν για μαντάρισμα…)
Χρόνια μου, χρόνια παιδικά...
Ο θάνατος απρόσμενος,
του δίδυμου αδελφού μου
δεν γνώρισα τον τάφο του,
όλα αυτά τα χρόνια μου, τα παιδικά.
Και έναν ακόμη στίχο έγραψε ο Ζίγια Οσμάν Σαμπά:
Θλίψη ατέλειωτη, τα παιδικά μου χρόνια.
Κι εγώ, σαν ήμουνα παιδί; Ήμουν δυστυχισμένος; Λένε πως ήμουν πολύ ήσυχο παιδί. Πως όταν γεννήθηκα δεν έκλαψα καθόλου. Φαινόταν ότι θα γινόμουν ένας μικρός κοιλιόδουλος: βάλθηκα αμέσως να βυζαίνω το δάχτυλό μου. Κοιμόμουν πολύ. Ήμουν πολύ υπάκουος, δεν ήμουν δύσκολο παιδί.
Αργότερα, όταν μπόρεσα να κρίνω μόνος μου, σκέφτηκα πως τα πράγματα δεν ήταν έτσι ακριβώς. Δεν ήμουν παιδί κοινωνικό, ήμουν απ΄ τη φύση μου κλειστός. Η υπακοή μου ήταν, χωρίς αμφιβολία, μια «φυγή». Ήταν η ανάγκη μου να κρυφτώ. Ένιωθα ξένος προς τη μητέρα μου, προς τη μεγάλη μου αδελφή, προς τον πατέρα μου, ιδίως, προς το σπίτι όπου ζούσαμε, προς τους γείτονες, προς τους φίλους και προς τους συγγενείς. Και δεν άφηνα τίποτε να φανεί. Υποχρέωνα τον εαυτό μου σε μια ύπαρξη μοναχική.
Εκείνα τα χρόνια ήταν γκρίζα, μουντά. Οι άνθρωποι ήταν μετρημένοι, συνεσταλμένοι, διακριτικοί. Οι γονείς μου είχαν κάνει έναν γάμο «παραδοσιακό». Κάποιοι κοινοί φίλοι αναλάμβαναν να γνωρίσουν το ζευγάρι μεταξύ τους. Κι άμα ταίριαζαν παντρεύονταν, κατά τ’ άλλα άφηναν το σμίξιμο να κάνει το θαύμα του. Παντρεύτηκαν το 1938... Δεν ξέρω αν τα παιδικά μου μάτια μπορούσαν να δώσουν στα πράγματα τις σωστές τους διαστάσεις, όμως τους θυμάμαι και τους δύο κλεισμένους, τον καθένα, στον δικό τους κόσμο. Σίγουρα ενωμένους. Όμως σαν δύο ψυχές ξεχωριστές, σαν δύο διαφορετικούς χαρακτήρες.
Η μητέρα μου είναι πολύ κοινωνική, ένας άνθρωπος γεμάτος ζωή. Ωστόσο όλα της τα συναισθήματα, όλες τις επιθυμίες κι όλες τις προσδοκίες, τις χαντακώνει μέσα της. Στο σπίτι είχαμε ένα πιάνο αιωνίως κλειστό. Η μητέρα μου ήξερε, νομίζω, να παίζει. Τώρα κατεβαίνουμε την αγορά του Καντίκιογιου, από εκεί αγοράζει η μητέρα μου ψάρια, φρούτα και λαχανικά (Γιατί της είχαν μάθει πιάνο; Χρόνια μετά το ερώτημα αυτό τριβέλιζε στον νου μου).
Ο πατέρας μου είναι πολύ τακτικός άνθρωπος, διδάσκει στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο6 του Γκουμούσουγιου7. Την Κυριακή παίζει φλάουτο (Γιατί; Για ποιον;). Είναι Κύπριος στην καταγωγή, χώρισε με την οικογένειά του από τα παιδικά του χρόνια. Ίσως αργότερα προσπάθησε να επανέλθει στα ίχνη αυτού του αποχωρισμού. Δεν είναι φλύαρος, τα κρατάει όλα μέσα του (Πολύ καιρό μετά τον θάνατό του, ένα πρωί, θα ξεσπάσω σε λυγμούς, στην ιδέα ότι ποτέ δεν μπόρεσα να καταλάβω τον πατέρα μου...).
Η μεγάλη μου αδελφή είναι επιμελής μαθήτρια. Πειθαρχημένη, τακτική, όπως ο πατέρας μου. Το ράφι της είναι καλοσυγυρισμένο, τα βιβλία και τα τετράδιά της, υποδειγματικά. Ευαίσθητο κορίτσι, που όμως δεν το δείχνει.
Ο Μουτζαφέρ Χατζηχασάνογλου, από τους πιο παραγνωρισμένους εκπροσώπους της λογοτεχνίας μας, έγραψε ένα μυθιστόρημα με τίτλο εξαιρετικό: Σπιτικά δίχως αγάπη. Όχι πως είναι απούσα η αγάπη, μη φανταστείτε, είναι απλώς άλλη, μια αγάπη ραγισμένη, τσακισμένη. Το σύμπαν σε μια οικογένεια της μεσαίας τάξης. Μόνο μέσα από ορισμένα ποιήματα του Μπεχτσέτ Νεσατιγκίλ μπορείς να το συλλάβεις αυτό...
1. Παλιά ονομασία για το Καντίκιοϊ (Χαλκηδόνα), τη μεγάλη συνοικία που βρίσκεται στην ασιατική όχθη της Κωνσταντινούπολης, στη συμβολή του Βοσπόρου με τη θάλασσα του Μαρμαρά.
2. Οι πολυκατοικίες στην Τουρκία δεν έχουν μόνο αριθμούς οδικής αρίθμησης, αλλά και ονόματα.
3. Kύρια οδική αρτηρία του Καντίκιοϊ.
4. Συνοικία στην ασιατική όχθη της Πόλης, στα νότια του Καντίκιοϊ, απέναντι από τα Πριγκηπονήσια.
5. Στα τουρκικά, «Έξι δρόμοι»: ένα από τα σημαντικότερα σταυροδρόμια του Καντίκιοϊ. Στο κέντρο της πλατείας του Αλτιγιόλ υπάρχει το άγαλμα ενός ταύρου.
6. Πανεπιστήμιο που εξειδικεύεται στις πολυτεχνικές σπουδές.
7. Συνοικία στην ευρωπαϊκή όχθη της Κωνσταντινούπολης, ανάμεσα στο Ταξίμ και στη Μπεσίκτας.
Απόσπασμα από διήγημα του Σελίμ Ιλερί (Selim Ιleri) Μέρες που δεν θα ξαναρθούν που δημοσιεύεται στο τεύχος 41ο του περιοδικού που κυκλοφορεί.
Ο Σελίμ Ιλερί (Selim Ιleri) γεννήθηκε το 1949 στην Κωνσταντινούπολη. Γρήγορα εγκατέλειψε τις σπουδές του στη νομική για να στραφεί στη συγγραφή. Σε ηλικία δεκαεννέα ετών εξέδωσε το πρώτο του βιβλίο, μια συλλογή από νουβέλες (Cumartesi Yalnızlığı, Η μοναξιά του Σαββάτου). Έχει γράψει περί τα πενήντα έργα (μυθιστορήματα, νουβέλες, απομνημονεύματα, δοκίμια, σενάρια για ταινίες και θεατρικά), πολλά από τα οποία έχουν βραβευτεί. Έχει διευθύνει τις λογοτεχνικές και πολιτιστικές επιφυλλίδες σε πολλές εφημερίδες και είναι παραγωγός ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών εκπομπών. Θεωρείται «συγγραφέας της Πόλης», εξαιτίας των δοκιμίων που έγραψε για τη γενέτειρα πόλη του, την Κωνσταντινούπολη, όπου έζησε όλη του τη ζωή. Το ζήτημα των σχέσεων της Ανατολής με τη Δύση τον απασχολεί όλο και περισσότερο στο έργο του.
Μετάφραση: Μυρτώ Φίτζιου Επιμέλεια: Ευγενία Γραμματικοπούλου
Χρόνια μου, χρόνια παιδικά...
Κήποι που μοιάζουν τώρα μακρινοί.
Τόσες και τόσες νύχτες, τόσα πρωινά,
Αυτές οι μέρες που δεν θα ξαναρθούν,
Χρόνια μου παιδικά.
Ο Σαμπά γεννήθηκε στα 1910. Φανταστείτε την Κωνσταντινούπολη εκείνη την εποχή. Oι νουβέλες του, η μία καλύτερη απ’ την άλλη, μαρτυρούν πως, τον προηγούμενο αιώνα, η Κωνσταντινούπολη ήταν η πόλη των θαλασσών και η πόλη των κήπων. Θυμάμαι ακόμη εκείνους τους τελευταίους κήπους του Καντίκιογιου1, που έμοιαζαν με απομεινάρια αυτού του παρελθόντος. Όπως όλα τα πράγματα στην Πόλη.
Βέβαια, εγώ δεν γεννήθηκα σε σπίτι με κήπο. Πέρασα τα παιδικά μου χρόνια στην πολυκατοικία Γκερέν2 της λεωφόρου Μπαχαριγιέ3, και δεν ήμουν εξοικειωμένος με τους κήπους. Που ωστόσο λατρεύω παθιασμένα...
Η πιο μακρινή ανάμνησή μου συνδέεται με τη βροχή. Νομίζω, ήμουν δύο ή τριών χρονών. Δεν πρέπει να τα είχα συμπληρώσει τα τρία, αφού ακόμη ήμουν στο καροτσάκι, που το θυμάμαι ολοκάθαρα. Μια μέρα του φθινόπωρου ή της άνοιξης. Απόγευμα προς το δειλινό (ή έτσι το θέλω, προσθέτω αυθαίρετα και φαντάζομαι πως ήταν δειλινό).
Η μητέρα μου φορά ένα μαύρο παλτό. Μια γυναίκα που στο πρόσωπό της θα γνωρίσω αύριο τη μητέρα μου, μια νέα γυναίκα. Όμως θυμάμαι, πάνω απ’ όλα, το παλτό: μαύρο, μακρύ, με γιακά από αστραχάν. Το ύφασμά του ήταν αρκετά φθαρμένο (Το φορούσε, εξάλλου, και όταν πήγα στο δημοτικό. Χωρίς τον γιακά…).
Αρχίζει να βρέχει. Ένα χέρι χαμηλώνει την κουκούλα. Εδώ που βρισκόμαστε κήπο δεν έχει. Στον κήπο του αρχοντικού του Ασσίμ Πασά η λίμνη με τα νούφαρα και τα χρυσόψαρα δεν υπάρχει πια. Ούτε οι δύο τεράστιες μανόλιες στον κήπο της θείας Νεσεκάν, στο Γκιόζτεπε4.
Δεν ξέρω γιατί, θαρρώ βρισκόμαστε στο Αλτιγιόλ5. Το ίδιο μου συμβαίνει κάθε φορά: σαν να ανεβαίνουμε από το Αλτιγιόλ προς το Μπαχαριγιέ (Ο τόπος είναι γαλήνιος κι ερημικός, τίποτε δεν θυμίζει τον εκκωφαντικό θόρυβο και τα μποτιλιαρίσματα του σύγχρονου Αλτιγιόλ). Σπίτια δίπατα ή τρίπατα, μια εκκλησία πίσω από τα δέντρα. Περνάει το τραμ).
Βρέχει, το πρόσωπό μου γίνεται μουσκίδι…
Μόνη απόδειξη για όσα λέω είναι το μαύρο παλτό. Και επαναλαμβάνω: χρόνια το φορούσε, κι όταν ακόμη ήμουν εννέα ή δέκα ετών. «Πώς γίνεται να το θυμάσαι», με ρωτούν. «Ναι, μάλιστα, έναν γούνινο γιακά. Που ξέφτισε με τον καιρό κι άρχισε να μοιάζει με μουτόν...» (Η Πόλη τη δεκαετία του πενήντα δεν ήξερε τι θα πει «κατανάλωση». Όλοι ήταν οικονόμοι. Ακόμη βλέπω μπροστά μου το καλάθι ραπτικής της μητέρας μου. Με το ξύλινο «αυγό», που χρησιμοποιούσε για να καρικώνει τις κάλτσες μας. Γιατί δεν τις πετούσαν τις κάλτσες όταν τρυπούσαν. Και τα καλτσόν όταν έκαναν θηλιά, τα έδιναν για μαντάρισμα…)
Χρόνια μου, χρόνια παιδικά...
Ο θάνατος απρόσμενος,
του δίδυμου αδελφού μου
δεν γνώρισα τον τάφο του,
όλα αυτά τα χρόνια μου, τα παιδικά.
Και έναν ακόμη στίχο έγραψε ο Ζίγια Οσμάν Σαμπά:
Θλίψη ατέλειωτη, τα παιδικά μου χρόνια.
Κι εγώ, σαν ήμουνα παιδί; Ήμουν δυστυχισμένος; Λένε πως ήμουν πολύ ήσυχο παιδί. Πως όταν γεννήθηκα δεν έκλαψα καθόλου. Φαινόταν ότι θα γινόμουν ένας μικρός κοιλιόδουλος: βάλθηκα αμέσως να βυζαίνω το δάχτυλό μου. Κοιμόμουν πολύ. Ήμουν πολύ υπάκουος, δεν ήμουν δύσκολο παιδί.
Αργότερα, όταν μπόρεσα να κρίνω μόνος μου, σκέφτηκα πως τα πράγματα δεν ήταν έτσι ακριβώς. Δεν ήμουν παιδί κοινωνικό, ήμουν απ΄ τη φύση μου κλειστός. Η υπακοή μου ήταν, χωρίς αμφιβολία, μια «φυγή». Ήταν η ανάγκη μου να κρυφτώ. Ένιωθα ξένος προς τη μητέρα μου, προς τη μεγάλη μου αδελφή, προς τον πατέρα μου, ιδίως, προς το σπίτι όπου ζούσαμε, προς τους γείτονες, προς τους φίλους και προς τους συγγενείς. Και δεν άφηνα τίποτε να φανεί. Υποχρέωνα τον εαυτό μου σε μια ύπαρξη μοναχική.
Εκείνα τα χρόνια ήταν γκρίζα, μουντά. Οι άνθρωποι ήταν μετρημένοι, συνεσταλμένοι, διακριτικοί. Οι γονείς μου είχαν κάνει έναν γάμο «παραδοσιακό». Κάποιοι κοινοί φίλοι αναλάμβαναν να γνωρίσουν το ζευγάρι μεταξύ τους. Κι άμα ταίριαζαν παντρεύονταν, κατά τ’ άλλα άφηναν το σμίξιμο να κάνει το θαύμα του. Παντρεύτηκαν το 1938... Δεν ξέρω αν τα παιδικά μου μάτια μπορούσαν να δώσουν στα πράγματα τις σωστές τους διαστάσεις, όμως τους θυμάμαι και τους δύο κλεισμένους, τον καθένα, στον δικό τους κόσμο. Σίγουρα ενωμένους. Όμως σαν δύο ψυχές ξεχωριστές, σαν δύο διαφορετικούς χαρακτήρες.
Η μητέρα μου είναι πολύ κοινωνική, ένας άνθρωπος γεμάτος ζωή. Ωστόσο όλα της τα συναισθήματα, όλες τις επιθυμίες κι όλες τις προσδοκίες, τις χαντακώνει μέσα της. Στο σπίτι είχαμε ένα πιάνο αιωνίως κλειστό. Η μητέρα μου ήξερε, νομίζω, να παίζει. Τώρα κατεβαίνουμε την αγορά του Καντίκιογιου, από εκεί αγοράζει η μητέρα μου ψάρια, φρούτα και λαχανικά (Γιατί της είχαν μάθει πιάνο; Χρόνια μετά το ερώτημα αυτό τριβέλιζε στον νου μου).
Ο πατέρας μου είναι πολύ τακτικός άνθρωπος, διδάσκει στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο6 του Γκουμούσουγιου7. Την Κυριακή παίζει φλάουτο (Γιατί; Για ποιον;). Είναι Κύπριος στην καταγωγή, χώρισε με την οικογένειά του από τα παιδικά του χρόνια. Ίσως αργότερα προσπάθησε να επανέλθει στα ίχνη αυτού του αποχωρισμού. Δεν είναι φλύαρος, τα κρατάει όλα μέσα του (Πολύ καιρό μετά τον θάνατό του, ένα πρωί, θα ξεσπάσω σε λυγμούς, στην ιδέα ότι ποτέ δεν μπόρεσα να καταλάβω τον πατέρα μου...).
Η μεγάλη μου αδελφή είναι επιμελής μαθήτρια. Πειθαρχημένη, τακτική, όπως ο πατέρας μου. Το ράφι της είναι καλοσυγυρισμένο, τα βιβλία και τα τετράδιά της, υποδειγματικά. Ευαίσθητο κορίτσι, που όμως δεν το δείχνει.
Ο Μουτζαφέρ Χατζηχασάνογλου, από τους πιο παραγνωρισμένους εκπροσώπους της λογοτεχνίας μας, έγραψε ένα μυθιστόρημα με τίτλο εξαιρετικό: Σπιτικά δίχως αγάπη. Όχι πως είναι απούσα η αγάπη, μη φανταστείτε, είναι απλώς άλλη, μια αγάπη ραγισμένη, τσακισμένη. Το σύμπαν σε μια οικογένεια της μεσαίας τάξης. Μόνο μέσα από ορισμένα ποιήματα του Μπεχτσέτ Νεσατιγκίλ μπορείς να το συλλάβεις αυτό...
1. Παλιά ονομασία για το Καντίκιοϊ (Χαλκηδόνα), τη μεγάλη συνοικία που βρίσκεται στην ασιατική όχθη της Κωνσταντινούπολης, στη συμβολή του Βοσπόρου με τη θάλασσα του Μαρμαρά.
2. Οι πολυκατοικίες στην Τουρκία δεν έχουν μόνο αριθμούς οδικής αρίθμησης, αλλά και ονόματα.
3. Kύρια οδική αρτηρία του Καντίκιοϊ.
4. Συνοικία στην ασιατική όχθη της Πόλης, στα νότια του Καντίκιοϊ, απέναντι από τα Πριγκηπονήσια.
5. Στα τουρκικά, «Έξι δρόμοι»: ένα από τα σημαντικότερα σταυροδρόμια του Καντίκιοϊ. Στο κέντρο της πλατείας του Αλτιγιόλ υπάρχει το άγαλμα ενός ταύρου.
6. Πανεπιστήμιο που εξειδικεύεται στις πολυτεχνικές σπουδές.
7. Συνοικία στην ευρωπαϊκή όχθη της Κωνσταντινούπολης, ανάμεσα στο Ταξίμ και στη Μπεσίκτας.
Απόσπασμα από διήγημα του Σελίμ Ιλερί (Selim Ιleri) Μέρες που δεν θα ξαναρθούν που δημοσιεύεται στο τεύχος 41ο του περιοδικού που κυκλοφορεί.
Ο Σελίμ Ιλερί (Selim Ιleri) γεννήθηκε το 1949 στην Κωνσταντινούπολη. Γρήγορα εγκατέλειψε τις σπουδές του στη νομική για να στραφεί στη συγγραφή. Σε ηλικία δεκαεννέα ετών εξέδωσε το πρώτο του βιβλίο, μια συλλογή από νουβέλες (Cumartesi Yalnızlığı, Η μοναξιά του Σαββάτου). Έχει γράψει περί τα πενήντα έργα (μυθιστορήματα, νουβέλες, απομνημονεύματα, δοκίμια, σενάρια για ταινίες και θεατρικά), πολλά από τα οποία έχουν βραβευτεί. Έχει διευθύνει τις λογοτεχνικές και πολιτιστικές επιφυλλίδες σε πολλές εφημερίδες και είναι παραγωγός ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών εκπομπών. Θεωρείται «συγγραφέας της Πόλης», εξαιτίας των δοκιμίων που έγραψε για τη γενέτειρα πόλη του, την Κωνσταντινούπολη, όπου έζησε όλη του τη ζωή. Το ζήτημα των σχέσεων της Ανατολής με τη Δύση τον απασχολεί όλο και περισσότερο στο έργο του.
Μετάφραση: Μυρτώ Φίτζιου Επιμέλεια: Ευγενία Γραμματικοπούλου
Σάββατο 29 Οκτωβρίου 2016
Η μετριότητα συνωμοτεί, το αυθεντικό υπομένει και επιμένει, Όμηρος Ταχμαζίδης
Με το περιοδικό ΕΝΕΚΕΝ, το
οποίο εκδίδεται στην Θεσσαλονίκη υπό
τη διεύθυνση του Γιώργου Γιαννόπουλου,
έχουν συνεργαστεί πλείστοι όσοι θεωρητικοί επιστήμονες, φιλόσοφοι, φιλόλογοι,
δημιουργοί από το χώρο της τέχνης, ποιητές καταξιωμένοι, αλλά και πάμπολλοι
νέοι, εφόσον το περιοδικό, έχει στις πρώτες προτεραιότητές του την προβολή των
νέων ανθρώπων, μεταφραστές που έχουν μεταφράσει πεζό λόγο και ποίηση,
αρθρογράφοι και κριτικοί, εικαστικοί και πολιτικοί. Έλληνες και ξένοι.
Το περιοδικό μετά από μια επίπονη προσπάθεια για την καταξίωσή του και την πανελλαδική αναγνώρισή του, φαίνεται
να θάλλει κυριολεκτικώς, τα τελευταία
χρόνια, στο περιβάλλον της γενικευμένης, λόγω κρίσεως, εκδοτικής δυστοκίας. Το
γεγονός δεν πρέπει να μας ξενίζει, διότι πρόκειται για ένα καθόλα ευέλικτο “προϊόν”,
το οποίο φαίνεται πως τώρα κεφαλαιοποιεί τις συσσωρευμένες δυνατότητές του από
τις εργώδεις προσπάθειες του παρελθόντος. Τα εύσημα ανήκουν, πρωτίστως, στον
εκδότη του, ο οποίος με μεγάλη υπομονή και εξίσου μεγαλύτερη επιμονή, κατόρθωσε
να καθιερώσει στα ελληνικά γράμματα ένα εξαιρετικώς πρωτοποριακό έντυπο,
ενισχύοντας με αυτόν τον τρόπο τη χώρα με νέα προστιθέμενη πολιτιστική αξία.
Δεν είναι στην πρόθεσή μου να παρουσιάσω την πολύχρονη παρουσία του
εντύπου και τη συμβολή του στα πολιτιστικά πράγματα του τόπου: η σχέση μου,
ωστόσο, τόσο με το έντυπο, στο οποίο έχω δημοσιεύσει, κατά καιρούς, διάφορα
κείμενά μου, όσο και η μακρόχρονη φιλική σύνδεσή μου με τον εκδότη του, μου
δίνουν την δυνατότητα να έχω μια πιο σφαιρική εικόνα του εκδοτικού εγχειρήματος
και των δυσκολιών του και, ως εκ τούτου, είμαι υποχρεωμένος να αποκαταστήσω
κάποια πράγματα. Έτσι βασιζόμενος σε αυτή την εμβιωματική σχέση με την έκδοση
προχώρησα στη σύνταξη του παρόντος άρθρου, θέλοντας να δώσω μια σύντομη
ακτινογραφία, των ηθών των ανθρώπων του βιβλίου και του πολιτισμού και την
αντιμετώπιση του περιοδικού από τη μεριά τους.
Δε θα απαριθμήσω τις αρετές της συγκεκριμένης επιθεώρησης πολιτισμού,
ούτε θα αναφερθώ στην εκδοτική δραστηριότητα, η οποία αναπτύσσεται δορυφορικώς
γύρω της, αλλά θα παραθέσω, δύο δεδομένα, από εκείνα που συγκινούν το ευρύτερο
κοινό και έχουν σχέση με την αναγνώριση και τις βραβεύσεις: ως γνωστόν, αν δεν
βραβευτεί το όποιο, άγνωστο στο ευρύ κοινό, έργο, όσο ποιοτικό και αν είναι θα
αντιμετωπίζεται με καχυποψία και θα είναι εκτεθειμένο σε διάφορα κακεντρεχή
σχόλια. Οι βραβεύσεις “βουλώνουν στόματα”, κατά το κοινώς λεγόμενο. Από την
άλλη η κακεντρέχεια καταφεύγει στο άλλο θανατηφόρο μέσο, την αποσιώπηση. Το ΕΝΕΚΕΝ “έζησε” και “ζει” σε καθεστώς
αποκλεισμού, επικοινωνιακής περιτείχισης και φθονερής αποσιώπησης. Ο πολιτισμός
των διαχειριστών της περί των πολιτιστικών πραγμάτων και δη των γραμμάτων
επικοινωνίας, διέπεται από ισχυρές
δόσεις φθόνου και μνησικακίας. Αρχής γενομένης από τον συρφετό που λυμαίνεται
τη δημοσιότητα του πολιτισμού στην Θεσσαλονίκη, έως τα διάφορα χαμηλόροφα παραμάγαζα
της διαχείρισης του πολιτιστικού προϊόντος και αποθέματος της χώρας που κατοικοεδρεύουν
στην Αθήνα.
Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, ότι οι δύο διακρίσεις συνεργατών του ΕΝΕΚΕΝ, προέρχονται από ξένους φορείς.
Η πρώτη και παλαιότερη είναι εκείνη του Βασίλη
Τσιράκη, συνεργάτη και φίλου του περιοδικού, ο οποίος βραβεύτηκε για το
σενάριο της ταινίας Alternative, στην Αγγλία. Η πιο πρόσφατη
διάκριση αφορά έναν άλλο συνεργάτη του περιοδικού, ο οποίος έχει και αυτός
σχέση με τα κινηματογραφικά, του συνταξιούχου ακτινολόγου και πάλαι ποτέ
κινηματογραφιστή, Μίλτου Αρβανιτάκη, ο οποίος βραβεύτηκε, μαζί με τον Άγγελο
Γρόλιο, με το Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης για
το έτος 2016, για τη μετάφραση της συλλογής “Εργαστήριο ανατομικής” του Αμερικανού ποιητή Richard
Berlin, , η οποία κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΕΝΕΚΕΝ. Το βραβείο
απονέμουν κάθε χρόνο σε έναν μεταφραστή λογοτεχνίας και ποίησης από κοινού η Ελληνοαμερικανική
Ένωση, το Goethe
Institut της Αθήνας, το Ινστιτούτο της Δανίας στην Αθήνα και
το Instituto Cervantes de Atenas της Ισπανίας. Απονεμήθηκαν αντιστοίχως τρία βραβεία - αγγλόφωνης,
γερμανόφωνης και ισπανόφωνης - λογοτεχνικής μετάφρασης.
Η φετινή τελετή της απονομής πραγματοποιήθηκε με ευθύνη του Ινστιτούτου
Θερβάντες την Κυριακή 30 Σεπτεμβρίου στην Αθήνα. Με
πρόσκληση του ιδίου ιδρύματος μίλησε στην εκδήλωση ο δοκιμιογράφος και
μεταφραστής Φίλιππος Δρακονταειδής για τις μεταφράσεις των έργων του
Σαίξπηρ και του Θερβάντες, με αφορμή τη συμπλήρωση τετρακοσίων ετών από το
θάνατό τους. Από την πλευρά του ο Victor
Andresco, διευθυντής του Instituto
Cervantes de Atenas, αναφερόμενος στην ιστορία των
βραβείων, υπογράμμισε, μεταξύ άλλων, τη σημασία των μεταφραστών και των
μεταφράσεων “για να γνωρίσουμε συγγραφείς
και κόσμους στους οποίους δε θα έχουμε πρόσβαση χωρίς αυτούς”.
Στην κατεύθυνση αυτή το ΕΝΕΚΕΝ έχει ανοίξει με τις
μεταφράσεις του ένα σημαντικό παράθυρο σε αλλόγλωσσους κόσμους: αγγλικά,
γαλλικά, γερμανικά, φλαμανδικά, ισπανικά, ιταλικά, ρωσικά, τσεχικά, σερβικά,
σλαβομακεδονικά, αλβανικά, κινεζικά – είμαι βέβαιος ότι έχω παραλείψει σπουδαίες
μεταφράσεις και από άλλες γλώσσες, μιας και δεν έχω το χρόνο να αναδιφήσω σε
όλα τα τεύχη του περιοδικού. Θα ήταν φυσικώς μεγάλη παράλειψη να μην αναφέρω το
τελευταίο τεύχος του εντύπου – είναι διαθέσιμο στους χώρους πώλησης - με το
αφιέρωμα στην τουρκική λογοτεχνία: πάμπολλα ονόματα του σύγχρονου τουρκικού
πολιτισμού εμφανίζονται σε μετάφραση μέσα από τις σελίδες του ΕΝΕΚΕΝ. Δεν
νομίζω πως υπάρχει ανάλογο προηγούμενο στον χώρο των εκδόσεων στη χώρα μας.
Τις θερμότερες ευχές μου στον Μίλτο και ολόκαρδα συ-χαρίκια στον Γιώργο
για αυτή την αναγνώριση της συνολικής προσπάθειας και προσφοράς του στην πόλη
της Θεσσαλονίκης. Το κείμενο είναι ένα ελάχιστο αντίδωρο στα πάμπολλα σημαντικά
εκδοτικά δώρα που μας έχει προσφέρει, όλα αυτά τα χρόνια, ο Γιώργος
Γιαννόπουλος.
Εκεί όπου η ατάλαντη μετριότητα διαρκώς συνωμοτεί και αναξιοπρεπώς
εκλιπαρεί για πρόσκαιρη αναγνώριση, το αυθεντικό αντλεί δυνάμεις και ενέργεια
από την πεποίθηση, ότι κάποτε θα έλθει η ώρα του, για αυτό μπορεί και να
υπομένει και να επιμένει με αξιοπρέπεια…
Last but not least, ως αλάνθαστη αρχή:
να μην αφήνεις τα καθάρματα να σε αποσπάσουν από μια υπόθεση ζωής και με όλη
την ανθρώπινη συμπάθεια να τα αφήνεις να σιγοβράζουν μέσα στα περιττώματα της
μνησικακίας τους.
Ο Όμηρος Ταχμαζίδης
είναι μέλος του Ε.Γ. της “Σοσιαλιστικής Προοπτικής”
Σάββατο 15 Οκτωβρίου 2016
ENEKEN: 2016 Literary Translation Awards
The poetry collection entitled Anatomy Lab, by the American psychiatrist and poet, Richard M. Berlin, which was published as an insert with Issue 36o of ENEKEN magazine (April-May-June 2015), has been honored with the 2016 Literary Translation Award for a work of literature translated from English to Greek, by the Hellenic American Union and the European Institute for Literary Translation.
The contributors to this project deserve special congratulations: the distinguished doctor and film director, Miltos Arvanitakis, whose idea and suggestion it was to translate into Greek this significant work of poetry by R. M. Berlin, and to publish it as an Literary supplement in ENEKEN revue.
It should be noted here that the circulation of supplements publications that accompany ENEKEN magazine ensures for the published works an immediate communication with the magazine’s readership, its friends and subscribers from as far away as Australia, China and Canada, and these insert publications constitute a special offer by ENEKEN to its friends, since they are made available at no additional cost to the magazine’s regular price.
It should also be noted that Miltos Arvanitakis, who discovered and identified the poetic work and the significance of Berlin’s poetry, maintains a direct communication and correspondence with his colleague and poet R. M. Berlin, and this deep relationship contributed decisively to this excellent rendering of the work in Greek, since the American poet employs a particular poetic voice inspired by his practice of the medical profession. His colleague and experienced physician, Miltos Arvanitakis, drew his exceptional translating ability from this common reservoir of experience in medical science, the practice of which sometimes becomes a tribute to solidarity and human civilization.
With his characteristic acumen, Miltos Arvanitakis chose as his collaborator and fellow traveler in this labor of translation the noteworthy literature professor from Thessaloniki, Aggelos Grollios, whose interpretative and literary interventions contributed decisively to the integrity of this feat of translation.
Congratulations are also due to ENEKEN’s friend and collaborator, graphic designer Despina Lotsopoulou, whose artistic inspiration and experience adorns the ENEKEN publication, and who illustrated Berlin’s poetry in a manner fitting to its intellectual content.
Finally, we must note that this offering of a translated work by ENEKEN is neither random, nor piecemeal, nor unique (which, in the case of Berlin, is recognized with an honorary and symbolic award), but it is an organic element of the magazine’s editorial philosophy. As a collective endeavor, ENEKEN has been contributing to the field of culture for twenty years, and it attempts to cultivate the collective and historical conscience as it is expressed, through its paradoxes and contradictions, in the Modern Greek language. This structure has been erected through the work and toil of the magazine’s worthy and enviable collaborators, whose literary and philosophical contributions form the foundation that supports the laborious and often especially difficult publishing endeavor that is ENEKEN.
Yiorgos Yiannopoulos
Editor
Photos: Yiorgos Ioannidis
The Hellenic American Union, the Goethe-Institut Athen, the Instituto Cervantes de Atenas and the Danish Institute in Athens presented, on the occasion of the celebration of International Translation Day, the 2016 Literary Translation Awards. The awards were presented to three translators of English-, German- and Spanish-language literature, and they refer to translations of novels, short stories, poetry and plays published in 2015.
The awards were presented, on behalf of the juries, by: Leonidas Phoivos Koskos for the English-language translation, Iakovos Koperti for the German-language translation, and Alexandros Magridis for the Spanish-language translation.
The event commenced with opening statements by Leonidas-Phoivos Koskos, as the host, and Victor Andresco, Director of the Instituto Cervantes de Atenas, which was in charge of organizing this year’s awards ceremony. Mr. Andresco, in his brief retrospective of the history of the translation awards and their continuation following the response of the Institutes and Embassies that support them, underlined the importance of the work of translators, “so that we may know authors and worlds that we would not have access to if it wasn’t for them”. Also present at the event were Gabrielle Sander, Director of the Information Center and Library of the Goethe-Institut Athen, and Brigit Olsen, Deputy Director of the Danish Institute in Athens.
At the awards ceremony, on the initiative of the Instituto Cervantes de Atenas, the novelist, essayist and translator Philippos Drakontaeidis spoke about the Greek translations of the works of William Shakespeare and Miguel de Cervantes, on the occasion of the commemoration of 400 years since their deaths.
The shortlists for each category are:
For the Award for English-language Literary Translation:
Miltos Arvanitakis & Aggelos Grolios for the book: Anatomy Lab by Richard Berlin (Eneken)
Ioanna Eliadi, for the book: The Fishermen by Chigozie Obioma (Metaichmio)
Palmyra Ismyridou, for the book: The Trembling of a Leaf [Honolulu and other stories] by William Somerset Maugham (Agra)
The award was presented to Miltos Arvanitakis and Aggelos Grollios.
The contributors to this project deserve special congratulations: the distinguished doctor and film director, Miltos Arvanitakis, whose idea and suggestion it was to translate into Greek this significant work of poetry by R. M. Berlin, and to publish it as an Literary supplement in ENEKEN revue.
It should be noted here that the circulation of supplements publications that accompany ENEKEN magazine ensures for the published works an immediate communication with the magazine’s readership, its friends and subscribers from as far away as Australia, China and Canada, and these insert publications constitute a special offer by ENEKEN to its friends, since they are made available at no additional cost to the magazine’s regular price.
It should also be noted that Miltos Arvanitakis, who discovered and identified the poetic work and the significance of Berlin’s poetry, maintains a direct communication and correspondence with his colleague and poet R. M. Berlin, and this deep relationship contributed decisively to this excellent rendering of the work in Greek, since the American poet employs a particular poetic voice inspired by his practice of the medical profession. His colleague and experienced physician, Miltos Arvanitakis, drew his exceptional translating ability from this common reservoir of experience in medical science, the practice of which sometimes becomes a tribute to solidarity and human civilization.
With his characteristic acumen, Miltos Arvanitakis chose as his collaborator and fellow traveler in this labor of translation the noteworthy literature professor from Thessaloniki, Aggelos Grollios, whose interpretative and literary interventions contributed decisively to the integrity of this feat of translation.
Congratulations are also due to ENEKEN’s friend and collaborator, graphic designer Despina Lotsopoulou, whose artistic inspiration and experience adorns the ENEKEN publication, and who illustrated Berlin’s poetry in a manner fitting to its intellectual content.
Finally, we must note that this offering of a translated work by ENEKEN is neither random, nor piecemeal, nor unique (which, in the case of Berlin, is recognized with an honorary and symbolic award), but it is an organic element of the magazine’s editorial philosophy. As a collective endeavor, ENEKEN has been contributing to the field of culture for twenty years, and it attempts to cultivate the collective and historical conscience as it is expressed, through its paradoxes and contradictions, in the Modern Greek language. This structure has been erected through the work and toil of the magazine’s worthy and enviable collaborators, whose literary and philosophical contributions form the foundation that supports the laborious and often especially difficult publishing endeavor that is ENEKEN.
Yiorgos Yiannopoulos
Editor
Photos: Yiorgos Ioannidis
2016 Literary Translation Awards
The Hellenic American Union, the Goethe-Institut Athen, the Instituto Cervantes de Atenas and the Danish Institute in Athens presented, on the occasion of the celebration of International Translation Day, the 2016 Literary Translation Awards. The awards were presented to three translators of English-, German- and Spanish-language literature, and they refer to translations of novels, short stories, poetry and plays published in 2015.
The awards were presented, on behalf of the juries, by: Leonidas Phoivos Koskos for the English-language translation, Iakovos Koperti for the German-language translation, and Alexandros Magridis for the Spanish-language translation.
The event commenced with opening statements by Leonidas-Phoivos Koskos, as the host, and Victor Andresco, Director of the Instituto Cervantes de Atenas, which was in charge of organizing this year’s awards ceremony. Mr. Andresco, in his brief retrospective of the history of the translation awards and their continuation following the response of the Institutes and Embassies that support them, underlined the importance of the work of translators, “so that we may know authors and worlds that we would not have access to if it wasn’t for them”. Also present at the event were Gabrielle Sander, Director of the Information Center and Library of the Goethe-Institut Athen, and Brigit Olsen, Deputy Director of the Danish Institute in Athens.
At the awards ceremony, on the initiative of the Instituto Cervantes de Atenas, the novelist, essayist and translator Philippos Drakontaeidis spoke about the Greek translations of the works of William Shakespeare and Miguel de Cervantes, on the occasion of the commemoration of 400 years since their deaths.
The shortlists for each category are:
For the Award for English-language Literary Translation:
Miltos Arvanitakis & Aggelos Grolios for the book: Anatomy Lab by Richard Berlin (Eneken)
Ioanna Eliadi, for the book: The Fishermen by Chigozie Obioma (Metaichmio)
Palmyra Ismyridou, for the book: The Trembling of a Leaf [Honolulu and other stories] by William Somerset Maugham (Agra)
The award was presented to Miltos Arvanitakis and Aggelos Grollios.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
























